Tuần qua, tại BV Nhiệt đới Trung ương đã tiếp nhận 3 bệnh nhân có triệu chứng viêm phổi lạ. Điều đặc biệt là cả 3 bệnh nhân này đều đang mang thai. Cho đến nay, sau một tuần điều trị, qua nhiều lần xét nghiệm vẫn chưa thể biết căn nguyên của bệnh.


Không tìm ra căn nguyên

BS Nguyễn Trung Cấp, Phó Trưởng khoa Cấp cứu-Điều trị tích cực, BV Nhiệt đới Trung ương cho biết, những bệnh nhân này đều nhập viện trong tình trạng nguy kịch đến tính mạng: Suy hô hấp, hai phổi trắng xóa, huyết áp xuống thấp. Tất cả bệnh nhân đều được đặt nội khí quản và thở máy ngay lập tức. Xét nghiệm khí máu cho thấy, các bệnh nhân đều thiếu oxy hóa máu. Đây là triệu chứng viêm phổi nặng do suy hô hấp cấp tiến triển (ARDS).

Qua rất nhiều lần xét nghiệm các ca bệnh này đều âm tính với cúm. Các bác sĩ không thể phát hiện ra căn nguyên của bệnh lý này. Theo y văn thế giới, bệnh nhân có triệu chứng ARDS có tỷ lệ tử vong cao tới 30-60%.

Theo BS Cấp, BV đã từng điều trị cho những bệnh nhân viêm phổi nặng nhưng đều biết căn nguyên, đây là lần đầu tiên điều trị bệnh viêm phổi nặng mà không thể tìm ra căn nguyên. Dựa vào kinh nghiệm điều trị với các ca viêm phổi lạ, các bác sĩ điều trị theo kiểu "bao vây". Đặc biệt, với bệnh nhân mang thai, các bác sĩ vừa điều trị bệnh, vừa phải đảm bảo giữ thai.

Vừa điều trị viêm phổi lạ vừa đỡ đẻ

Đó là trường hợp bệnh nhân Nguyễn Thị Mỹ Linh, 22 tuổi, mang thai 34 tuần (quê Đức Hòa, Sóc Sơn, Hà Nội) nhiễm viêm phổi lạ ARDS, nhập viện trong tình trạng hôn mê, phải thở máy. Các bác sĩ tiên lượng giữ thai là khó trong khi mọi điều kiện phải dành cho cứu mẹ trước. Nguy cơ suy thai và sẩy thai dễ xảy ra.

Sau khi điều trị bệnh viêm phổi lạ được một tuần, bệnh nhân Linh đã thoát khỏi nguy hiểm. Nhưng đến lúc này, cái thai đã không thể giữ và phải cho thai ra. Trước tình huống khẩn cấp, BS Trung Cấp, lãnh vai trò... đỡ đẻ.

Một bé trai nặng 1,7 kg ra đời trong hoàn cảnh hy hữu. Hiện em bé đang được nuôi dưỡng lồng kính tại BV Nhi Trung ương, sức khỏe tốt. Theo BS Cấp, bệnh nhân Linh đã hồi phục sức khỏe và có thể ra viện trong vài ngày tới.

Cũng tại BV Nhiệt đới Trung ương, một bệnh nhân có thai khác mắc hội chứng ARDS vẫn phải thở máy và điều trị tại phòng cách ly. Đó là bệnh nhân Đồng Thị Xoan,19 tuổi (quê Hải Dương) hiện đang có thai 24 tuần. Theo BS Cấp, hiện bệnh có thuyên giảm nhưng vẫn đang phải cần trợ thở vì mang thai. Bên cạnh đó, bệnh nhân Xoan còn phải truyền thuốc hỗ trợ giữ thai

"Chẳng có gì dễ dàng hơn bỏ thuốc, tôi có thể bỏ nó hàng trăm lần" - hãy nghe những lời khuyên sau nếu bạn thật sự muốn chấm dứt chuyện cứ phải nửa đùa nửa thật như thế.

1. Biết rõ tại sao phải bỏ thuốc

Bạn muốn bỏ thuốc, nhưng bạn có biết vì sao không? “Bởi nó không tốt cho bạn”, điều đó không đủ sức thuyết phục. Để lay chuyển, bạn cần một lý do riêng tư hơn, có sức mạnh hơn. Có thể là bạn muốn bảo vệ gia đình mình khỏi khói thuốc. Có thể ý nghĩ về bệnh ung thư phổi đe dọa bạn. Cũng có thể bạn muốn mình trông trẻ trung hơn. Hãy chọn một lý do đủ mạnh để bạn tránh được ý muốn châm một đốm lửa vào điếu thuốc.

2. Đừng cai đột ngột


Vứt những điếu thuốc đi và thề thốt rằng tôi sẽ bỏ thuốc thì thật đơn giản. Nhưng bỏ được ngay lập tức – một cách đột ngột – thì không dễ dàng chút nào. Giữa những người cố gắng bỏ thuốc mà không cần điều trị hay dùng thuốc men, 95% sẽ tái nghiện. Lý do vì hút thuốc là một chứng nghiện. Vì lúc này não bị phụ thuộc vào nicotine.

3. Dùng liệu pháp thay thế nicotine

Khi bạn ngừng hút, sự vắng mặt của nicotine có thể khiến bạn cảm thấy bực bội, phiền muộn, bồn chồn, giận dữ. Cơn thèm khát để được rít một hơi thuốc luôn thôi thúc bạn. Liệu pháp thay thế nicotine có thể làm giảm những cảm giác này. Những nghiên cứu đề xuất kẹo cao su nicotine, thuốc viên hay các miếng cao dán ngoài da có thể giúp bạn nâng khả năng từ bỏ thuốc lá thành công lên gấp đôi khi bạn sử dụng chúng với một liệu trình chuyên sâu. Nhưng những sản phẩm này được khuyến cáo là không nên sử dụng trong khi bạn vẫn đang hút thuốc.

4. Yêu cầu đơn thuốc

Để dễ dàng cai thuốc lá mà không cần sử dụng các sản phẩm chứa nicotine, hãy xin đơn thuốc từ bác sĩ. Có những loại tân dược làm giảm cơn thèm thuốc lá bằng cách tác động lên các vùng của não bị ảnh hưởng bởi nicotine. Sự thay đổi này có thể làm bạn giảm cảm giác thỏa mãn khi bạn hút thuốc. Các loại thuốc khác có thể giúp làm giảm các triệu chứng phiền toái khi cai nghiện, như là chứng trầm cảm hay mất khả năng tập trung.

5. Không nên bỏ thuốc trong đơn độc

Hãy kể cho bạn bè, gia đình của bạn, và đồng nghiệp rằng bạn đang cố gắng để bỏ thuốc lá. Sự động viên cổ vũ của họ sẽ tạo động lực để bạn quyết tâm bỏ thuốc. Hành vi trị liệu là một loại tư vấn giúp bạn xác định và gắn bó trung thành với chiến lược từ bỏ hút thuốc lá. Bạn nên tham gia một nhóm hỗ trợ hoặc nói chuyện với nhà tư vấn. Kết hợp giữa liệu pháp hành vi với sản phẩm thay thế nicotine hoặc thuốc viên để tăng tỉ lệ thành công của bạn.

6. Kiểm soát Stress

Lý do khiến người ta tìm đến thuốc lá là nicotine giúp họ thư giãn. Một khi bạn bỏ thuốc lá, bạn sẽ cần một cách khác để đối phó với căng thẳng. Hãy thường xuyên massage, nghe nhạc thư giãn, học yoga hay Thái cực quyền. Nếu có thể, trong vài tuần lễ đầu tiên cai thuốc, bạn nên tránh những tình huống căng thẳng.

7. Tránh rượu bia và những chất kích thích khác


Có thể có một số nguyên nhân nào đó làm bạn tăng cơn thèm thuốc. Rượu bia là một trong những nguyên nhân phổ biến nhất, vì thế hãy cố gắng uống ít rượu bia hơn trong lần đầu tiên bạn bỏ thuốc lá. Nếu uống cà phê cũng làm bạn thèm thuốc lá, hãy chuyển sang uống trà trong một vài tuần. Thay vào việc bạn thường xuyên hút thuốc sau mỗi bữa ăn, bạn hãy đi đánh răng hoặc nhai kẹo cao su.

8. Hãy làm sạch ngôi nhà của bạn

Khi bạn hút xong điếu thuốc cuối cùng, hãy quăng tất cả gạt tàn thuốc và bật lửa. Giặt quần áo cho hết mùi khói thuốc, lau chùi sạch thảm, rèm cửa, và nệm ghế, làm mát không khí để nhà bạn thoát khỏi mùi khói thuốc quen thuộc. Điều này khiến bạn không nhìn thấy hay ngửi thấy bất cứ điều gì gợi bạn nhớ đến thuốc lá.

9. Không ngừng cố gắng

Việc tái nghiện sau khi bỏ thuốc thường khá phổ biến. Nhiều người nghiện thuốc lá đã cố gắng cai vài lần trước khi từ bỏ hút thuốc vĩnh viễn. Hãy kiểm tra các cảm xúc và hoàn cảnh dẫn đến tình trạng bạn tái nghiện. Sử dụng nó như một cơ hội để bạn cam kết lại việc cai thuốc. Một khi bạn đã thực hiện quyết định cố bỏ thuốc lần nữa, bạn cần thiết lập chiến lược "ngày không thuốc lá" trong tháng kế tiếp. Tiếp tục kiên trì để làm theo các chiến lược khác như đang nói ở đây.

10. Hãy vận động

Hoạt động thể chất có thể làm giảm thèm nicotine và bạn cũng thoát khỏi một số triệu chứng nghiện thuốc. Thay vào việc bạn muốn lấy một điếu thuốc để hút thì hãy lấy đôi giày trượt hoặc giày chạy bộ. Ngay cả việc tập thể dục nhẹ cũng rất hữu ích, như dắt chó đi dạo hay nhổ cỏ dại trong vườn. Ngoài ra lượng calo tiêu hao từ vận động giúp bạn tránh tăng cân khi cai thuốc.

11. Ăn trái cây và rau xanh

Đừng cố gắng ăn kiêng trong quá trình cai thuốc. Vì quá nhiều nguyên tắc khắt khe sẽ gây phản tác dụng. Thay vào đó chủ yếu ăn nhiều trái cây và rau xanh và những sản phẩm từ sữa có hàm lượng chất béo thấp. Một nghiên cứu tại trường đại học Duke đề xuất sử dụng các loại thức ăn mà khi dùng chúng làm bạn thấy mùi vị thuốc lá trở nên không thể chịu nổi, khi đó cơ thể bạn cũng được cung cấp đầy đủ các dưỡng chất để giúp bạn tiếp tục cuộc chiến cai thuốc.

12. Tự chọn phần thưởng cho mình

Bên cạnh những lợi ích sức khỏe to lớn, một trong những lợi ích nữa của việc bỏ thuốc lá là tất cả số tiền mua thuốc hút bạn sẽ tiết kiệm được. Hãy tự thưởng cho mình bằng cách chi tiêu một phần số tiền đó vào một thứ gì đó mà bạn thích.

13. Bỏ thuốc vì sức khỏe của bạn


Có nhiều phần thưởng quý hơn phần thưởng bằng tiền để bạn tính đến. Ngừng hút thuốc có lợi cho sức khỏe ngay lập tức. Nó làm giảm huyết áp của bạn và làm giảm mạch đập của bạn chỉ sau 20 phút. Trong vòng một ngày, lượng oxy và carbon monoxide trong máu của bạn trở lại bình thường, làm giảm nguy cơ đau tim. Về lâu dài, cai thuốc làm giảm nguy cơ bệnh tim mạch vành, đột quỵ, ung thư phổi và các loại bệnh ung thư khác.

Hội chứng ngừng thở khi ngủ (Sleep Apnea Syndrome, gọi tắt là SAS) là một số rối loạn đặc trưng bởi sự ngừng thở từng lúc về đêm, khi ngủ dẫn tới thiếu oxy máu (SaO2 giảm).

Bình thường, khi bệnh nhân hít vào, các cơ hô hấp co rút lại, nhất là cơ hoành co lại, làm vòm hoành hạ thấp, đồng thời cũng co thắt các cơ ở đường hô hấp trên (nhất là cơ lưỡi cằm). Khi bệnh nhân ngủ, các cơ giãn, mũi họng giảm trương lực, đường thở có khuynh hướng dễ khép lại, đóng lại. Khi ngủ trong tư thế nằm ngửa, lưỡi dễ tụt ra sau, làm đường thở trên càng bị đóng lại, gây ngừng thở. Bệnh nhân phải tỉnh giấc mới làm cho tình trạng ngừng thở chấm dứt.

Các loại SAS

- Ngừng thở tắc nghẽn khi ngủ: Luồng khí thở bị cản lại ở tỵ hầu, nhưng cơ hoành và các cơ hô hấp vẫn hoạt động.

- Ngừng thở trung tâm khi ngủ: Các cơ liên sườn và cơ hoành đều không hoạt động.

- Ngừng thở hỗn hợp: Loại này là sự kết hợp cả 2 loại trên.

Dấu hiệu của SAS

Người mắc SAS, dù loại nào, đều có các biểu hiện giống nhau :

- Hay ngủ gật ban ngày.

- Tỉnh giấc nhiều lần về đêm do thiếu oxy. Đêm ngủ hay ngáy to, ngột ngạt, hay có vận động bất thường trong lúc ngủ.

- Nhức đầu buổi sáng.

- SaO2 giảm.

- Dần dần người bệnh SAS có những thay đổi về cá tính, nhân cách, khả năng làm việc trí óc, quan hệ tình dục suy giảm.

- Khám có thể thấy bệnh nhân béo bệu, huyết áp cao, tăng hồng cầu. Trẻ em có Amydan to, VA phát triển.

- Bệnh ngừng thở khi ngủ kéo dài dẫn đến huyết áp tăng, nhịp tim chậm, rối loạn nhịp. Nếu có ngừng thở tắc nghẽn khi ngủ và bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính thì sẽ đưa bệnh nhân đến giai đoạn tâm phế mạn nhanh hơn.

Điều trị

- Cho thở thêm oxy (không dùng liên tục).

- Giảm cân nặng, tránh hút thuốc và uống rượu, không dùng thuốc an thần.

- Dùng thuốc nhỏ mũi, xịt họng chống viêm nhiễm.

- Tiêm Strychnin dưới da.

- Trường hợp nặng có thể đặt nội khí quản thở máy. Trẻ em nên cắt Amydan, nạo VA.

- Tạo hình vách mũi.

- Mở khí quản: Sử dụng biện pháp này khi bệnh nặng mà các biện pháp trên không hiệu quả, sự sống của bệnh nhân bị đe doạ

Nếu bạn hoặc người thân của bạn, đang sống trong môi trường ở nhà, nay xuất hiện các triệu chứng như được mô tả dưới đây, bạn cần nghĩ đến khả năng mắc viêm phổi mắc phải ở cộng đồng và nên đến bệnh viện để được khám và điều trị kịp thời.

Các triệu chứng của viêm phổi mắc phải ở cộng đồng bao gồm :

1. Triệu chứng cơ năng và toàn thân : bệnh khởi phát đột ngột hoặc từ từ

- Ho : là triệu chứng xuất hiện sớm, ho thành cơn, hoặc ho thúng thắng, thường là ho có đờm, một số trường hợp ho khan. trường hợp điển hình đờm có màu rỉ sắt, các trường hợp khác đờm có màu vàng hoặc màu xanh, đôi khi khạc đờm như mủ. đờm có thể có mùi hôi, thối.

- Đau ngực : đau ngực vùng tổn thương, đau ít hoặc nhiều, có trường hợp đau rất dữ dội.

- Khó thở : viêm phổi nhẹ không có khó thở, những trường hợp nặng bệnh nhân thở nhanh nông, có thể có co kéo cơ hô hấp.

- Sốt : sốt thành cơn hay sốt liên tục cả ngày, kèm theo rét run hoặc không. nhiệt độ có thể lên tới 40-410c, có những trường hợp chỉ sốt nhẹ 38-38,50c, những trường hợp này thường xảy ra ở những bệnh nhân có sức đề kháng giảm nhiều như: suy giảm miễn dịch, người già, trẻ nhỏ, có các bệnh mạn tính kèm theo.

- Da nóng, đỏ thường thấy ở những bệnh nhân sốt cao; khi xuất hiện dấu hiệu tím môi, đầu chi, chứng tỏ đã có suy hô hấp.

- Môi khô, một số trường hợp có hecpet hoặc ban xuất huyết trên da; lưỡi bẩn, hơi thở hôi. bệnh nhân thường mệt mỏi, chán ăn, buồn nôn; có thể có đau đầu, đau mỏi người ở những trường hợp viêm phổi do vi rút, M. pneumoniae...

- Trường hợp nặng hoặc những trường hợp viêm phổi ở trẻ em có thể có thể có rối loạn ý thức.

2. Khám bệnh nhân có thể thấy :

- Khám phổi: tần số thở tăng, có co kéo cơ hô hấp hoặc không; khám phổi có hội chứng đông đặc (rung thanh tăng, rì rào phế nang giảm, gõ đục), ran ẩm, ran nổ vùng tổn thương

- Khám các bộ phận khác: mạch nhanh, huyết áp bình thường; trường hợp nặng có sốc, huyết áp thấp, mạch nhỏ, nhanh.

Trong những trường hợp như vậy, khi đi khám bệnh, các xét nghiệm thông thường được các bác sỹ yêu cầu thực hiện với những bệnh nhân bao gồm

3. Chụp X quang phổi : trên phim chụp phổi thấy xuất hiện

Hình trắng mờ một vùng của phổi, hình mờ này trong những trường hợp điển hình có hình tam giác mà đỉnh tam giác quay về phía rốn phổi. Tuy nhiên trong hầu hết các trường hợp, trên phim chụp phổi chỉ thấy hình đám mờ trắng hoặc hình những nốt mờ tập trung ở một vùng của phổi. Một số ít trường hợp thấy hình ảnh góc tạo bởi khung xương sườn và cơ hoành tù (những trường hợp này thường có tràn dịch màng phổi kèm theo).

4. Công thức máu :

Thấy hình ảnh bạch cầu trong máu tăng cao > 10giga/lít. Một số ít trường hợp có thể thấy bạch cầu giảm.

Dịch hạch là một bệnh không phổ biến ở động vật và người, gây ra bởi vi khuẩn Yersinia pestis (Y. pestis). Y. pestis sống ký sinh trong cơ thể các loài gặm nhấm hoang dã và loài bọ chét sống ký sinh trên các động vật này.

Các loại dịch hạch

Dịch hạch lây truyền và nguyên nhân gây ra một hoặc nhiều triệu chứng sau :

Khi vi khuẩn Y. pestis xâm nhập vào cơ thể qua vết cắn của bọ chét hoặc từ một vết thương trên da, gây ra bệnh dịch hạch. “Sưng bạch hạch” là tình trạng các hạch sưng to, gây đau đớn. Sưng các hạch là biểu hiện điển hình nhất của bệnh và nếu không được điều trị sẽ chuyển sang dịch hạch thể nhiễm trùng máu.

Khi khuẩn Y. pestis tích tụ trong máu sẽ gây nhiễm trùng máu cấp và được gọi là dịch hạch thể nhiễm trùng máu.

Khi vi khuẩn Y. pestis xâm nhập qua đường hô hấp, chúng sẽ “cư trú” tại phổi, khi đó sẽ gọi là dịch hạch thể phổi. Dịch hạch là một bệnh đặc biệt nguy hiểm vì nó có thể lây từ người sang người.

Dịch hạch lây lan như thế nào? Biểu hiện của bệnh?

Dịch hạch thể phổi có thể lây lan qua tiếp xúc trực tiếp khi mà người mang mầm bệnh ho hay hắt hơi. Do đi vào cơ thể qua đường hô hấp nên dịch hạch thể phổi có thể là một phương tiện để khủng bố nếu chúng được hòa vào các hệ thống phun sương, điều hòa không khí.

Biểu hiện của dịch hạch thể phổi thường bắt đầu từ 1 - 4 ngày sau khi vi khuẩn xâm nhập. Triệu chứng bao gồm sốt, đau đầu, mệt mỏi, ho ra dịch lẫn máu và dẫn tới phổi bị viêm nặng. Diễn tiến của viêm phổi xấu đi rất nhanh và nếu không được điều trị kịp thời có thể dẫn tới tử vong.

Phòng ngừa

Nếu có triệu chứng, cần trao đổi ngay với các chuyên gia y tế. Nếu tin là đã bị dịch hạch thể phổi thì cần liên lạc với trung tâm cấp cứu khẩn cấp ngay lập tức.

Không có một loại vắc xin nào có thể ngăn chặn được dịch hạch thể phổi. Các loại kháng sinh đặc trị sẽ giúp đẩy lùi bệnh dịch hạch thể phổi.

Điều trị dịch hạch thể phổi

Điều trị sớm với các loại kháng sinh đặc trị là yếu tố tiên quyết bởi nếu không được điều trị, tình trạng viêm phổi sẽ dẫn tới tử vong nhanh chóng.

Nên dùng kháng sinh để ngăn ngừa hoặc điều trị dưới sự giám sát của các chuyên gia y tế.